In groep zes van de basisschool (voor mij, Marrit, zo’n 19 jaar geleden) maakte ik voor het eerst kennis met de clitoris. Een klein roze bultje boven de plasbuis op een plaatje in mijn biologieboek. Verder liet de tekening de meest keurige lichtroze schaamlippen, een vagina en een anus zien. Er werd die les in de klas veel gegiecheld. Vooral toen het ging over de vagina waar een piemel in kon, sperma en eicellen werd het spannend. Waar de clitoris dan eigenlijk voor diende werd niet beschreven en veel indruk maakte dat roze plaatje met dat kleine bultje niet op mij.
”Hoewel het bultje soms goed verstopt zit en klein en wat onbenullig lijkt,
is deze van groot belang voor iedereen!”
Sindsdien is er gelukkig veel veranderd in schoolboeken én in mijn interesse in de clitoris. Want hoewel het bultje soms goed verstopt zit en klein en wat onbenullig lijkt, is deze van groot belang voor iedereen! Daarom beschrijft dit artikel alles wat met de clitoris te maken heeft: de anatomie van de vulva, de ‘ontdekking’ van de clitoris door Helen O’Connell, de overeenkomsten tussen mannen en vrouwen en clitorisfeitjes en fabels.
”Voor vrouwen is het vinden van de juiste woorden, het herkennen van opwinding en het zien de geslachtsdelen lastiger dan bij mannen”
Clitoris? Vagina? Vulva? Wat is nou wat?
Bij de man is het omschrijven van het geslachtsdeel, ondanks individuele verschillen, vrij makkelijk. Er zijn dan ook 100+ woorden die hetzelfde omschrijven. Er hangen een penis en ballen, die meestal al van jongs af aan uitwendig goed zichtbaar, voelbaar en te herkennen zijn. Ook opwinding is bij een man vaak makkelijk te zien! Voor vrouwen is het vinden van de juiste woorden, het zien of een vrouw opgewonden is en het zien van de geslachtsdelen lastiger. Er zijn verschillende woorden in omloop die niet hetzelfde betekenen, maar waar vaak wel hetzelfde mee bedoeld wordt. Hieronder dus eerst een stukje basis anatomie van het vrouwelijk geslachtsdeel: wat is nou wat?
Waar in de volksmond met ‘vagina’ vaak het hele vrouwelijke geslachtsdeel bedoeld wordt, zien we op afbeelding 1 dat het juiste woord eigenlijk ‘vulva’ is. Bij elke vrouw zijn de daadwerkelijke looks anders. Dit is goed te zien op afbeelding 2 waar verschillende vulva’s zijn afgebeeld.
Afbeelding 1 van The Vulva Gallery
Afbeelding 2 van The vulva gallery
De vagina
De vagina is ook niet alleen de opening waar een tampon, penis, vinger, speeltje naar binnen kan, maar het hele ‘tunneltje’ van gemiddeld 7-10 cm lang tot aan de baarmoedermond. Dit tunneltje zie je iets beter afgebeeld op afbeelding 3. De vagina is niet een soort openstaand holletje dat altijd dezelfde vorm behoudt, maar is gemaakt van flexibel en elastisch slijmvliesweefsel met eromheen de bekkenbodemspieren. Deze combinatie van spier- en slijmvliesweefsel maakt dat de vagina zich aan kan passen naar verschillende omstandigheden – van dagelijkse bewegingen tot het baren van een baby. Seksuele activiteit, het inbrengen van een tampon of het baren van een baby rekt de vagina niet permanent uit; het weefsel keert telkens terug naar zijn oorspronkelijke staat. De mythe dat de vagina van een maagd “strakker” zou zijn, is onjuist. Vaginale strakheid hangt niet af van seksuele ervaring, maar van factoren zoals spierspanning, hormonale veranderingen, leeftijd en genetica.
”De volledige anatomie van de clitoris werd pas ontdekt in hetzelfde jaar dat de MP3 speler uitgevonden werd”
De clitoris
Lang werd gedacht dat de clitoris alleen het kleine knopje was wat we nu de glans clitoris noemen. Niet omdat dat stukje van de clitoris glimt, maar glans is de medische term die gegeven is aan het kegelvormige onderdeeltje. Pas in 1998 kwam de urologe Helen O’Connel met baanbrekend onderzoek naar de volledige anatomie van de clitoris (dit is dus gewoon hetzelfde jaar dat de MP3 speler werd uit gevonden…). O’Connel vond door middel van het gebruik van MRI apparaten dat de clitoris een groter orgaan is met verschillende onderdelen. Dit brak de dam aan gesprekken en onderzoek over vrouwelijk genot en zo werd de volledige clitoris eindelijk in de aandacht gezet. Afbeelding 3 is een resultaat van de ontdekkingen die Helen O’Connel deed.
De gehele clitoris bevat meer zenuwuiteinden dan het omliggende weefsel en de clitoris is dus in haar geheel gevoeliger. Het meest gevoelige gedeelte van de clitoris is de glans clitoris. Dit is dan ook de reden dat bij een deel van de vrouwen bij stimulatie van de glans clitoris het gemakkelijkste een orgasme ervaren. Voor sommige vrouwen is de glans clitoris te gevoelig voor aanraking en zij ervaren directe stimulatie als onprettig. Voor deze vrouwen kan indirecte stimulatie of het stimuleren van een ander deel van de clitoris prettiger zijn en/of tot een orgasme leiden.
Functie van de clitoris
De enige bekende functie van de clitoris is plezier en bevrediging! Wanneer de clitoris gestimuleerd wordt geeft dit voor de meeste vrouwen een lekker gevoel of zelfs een orgasme. Daarnaast zullen de zwellichamen van de clitoris bij seksuele opwinding opzwellen, net als de penis die opzwelt bij seksuele opwinding. Deze zwelling zorgt voor betere doorbloeding, een nattere vagina en de zwellichamen werken als stootkussentjes. Deze 3 factoren helpen om minder pijn te hebben bij de penis-in-vagina seks. Als je benieuwd bent naar andere manieren om pijn tijdens de penis-in-vagina seks te verminderen of meer plezier tijdens de seks te beleven, lees dan dit artikel over de plezier- en orgasmekloof. Maar besef dus even hoe belangrijk plezier is, als de evolutie hier een heel orgaan voor heeft gemaakt!
Afbeelding 3 van The Vulva Gallery
”De G-spot bestaat niet, dus laten we die term vooral verG-ten”
De G-spot
Als je goed kijkt naar alle plaatjes tot nu toe, zie je nergens een G-spot. Dat komt omdat deze ook helemaal niet bestaat! Lang werd gedacht dat er op een specifieke plek in de vagina een soort extra orgaantje of speciaal stukje weefsel te vinden was wat de G-Spot heet, maar dat is niet zo. Het kan echter wel zo zijn, dat je van penis-in-vagina seks of de ‘kom hier beweging’ met een vinger naar de bovenwand van de vagina een orgasme krijgt. Dit komt dan doordat er een inwendig deel van de clitoris gestimuleerd wordt en dit orgasme is daarmee ook een clitoraal orgasme. Laten we dus de term G-spot vooral verG-ten 😉
De overeenkomsten tussen man en vrouw
In afbeelding 4 zie je dat de geslachtsorganen van mannen en vrouwen heel veel overeenkomsten hebben! Beide organen lijken zelfs zo op elkaar dat bij een foetus de eerste 6 weken van de zwangerschap de geslachtsdelen precies hetzelfde zijn! Pas hierna gaan de hormonen verschillen tussen jongens en meisjes de verdere ontwikkeling van de geslachtsdelen beïnvloeden. Hierbij groeit bij jongens de penis naar buiten en blijft bij de meisjes het zwellichaam van de clitoris inwendig.
Afbeelding 4 van The Vulva Gallery
Maar ook na deze verdere ontwikkeling blijven er meer overeenkomsten dan verschillen: beide organen hebben eigenlijk een soort clitoris glans, bij mannen is deze alleen groter tot de eikel ontwikkeld. Nog steeds is dit puntje voor zowel mannen als vrouwen het meest gevoelige deel van het geslachtsdeel. Zowel mannen als vrouwen hebben onderdelen die bij opwinding opzwellen. In dit artikel is al beschreven dat seksuele opwinding tussen mannen en vrouwen heel vergelijkbaar verloopt, maar nu weten we dus dat ook de organen zeer veel op elkaar lijken!
”Leer je eigen lichaam kennen. Dit kan helpen in het vergroten van jouw zelfvertrouwen en in het verhogen van plezier vinden in (zelf) seks.”
Waarom is dit nou eigenlijk zo belangrijk om allemaal te weten?
Het ontdekken en kennen van je eigen lichaam is belangrijk voor het vergroten van zelfvertrouwen en jouw eigen plezier in seksualiteit. Toch zien we dat er momenteel een verpreutsing plaatsvindt onder jongeren: we voelen ons steeds ongemakkelijker bij naaktheid en ons eigen lichaam. Dit is mogelijk toe te wijzen aan de hoeveelheid onjuiste informatie die rond woekert: zowel in gesprek met elkaar, op internet en de media, maar ook schoolboeken houden te wensen over. Zo worden er vaak onrealistische plaatjes getoond, wordt er geen of onjuiste informatie over de clitoris en de vulva verstrekt en wordt er niet benoemd wat de normale verschillen zijn. Ook op social media en in pornografie zien we continue ‘perfecte’ lichamen en ‘perfecte’ geslachtsdelen. Terwijl er, om er zo ‘perfect’ uit te zien, veel filters, plastische chirurgie (aan de vulva) en trucjes (bijvoorbeeld zeer ingewikkelde vacuümpompen voor penislengte) aan te pas komen.
Om jezelf te leren kennen kan je bijvoorbeeld eens met een spiegeltje te kijken naar je eigen vulva en wees hierbij lief voor jezelf! Jij bent zoals je bent en daarmee prachtig! Als dit voor jou nog een stapje te ver voelt, kijk dan eens verder bij the vulva gallery. Zij hebben ontzettend veel prachtige afbeeldingen van de grote variëteit in normale geslachtsdelen. Ik als verloskundige kan beamen dat elke soort vulva voorkomt en gewoon door de supermarkt loopt: elke vulva is anders en hierin is GEEN goed of fout!
Afbeelding van @yourewelcomeclub
Bovenstaand artikel omschrijft de tweedeling van geslacht: mannelijk en vrouwelijk. Hoewel elke vulva en penis er anders uitzien, bestaat er ook variatie tussen deze geslachten en geslachtsdelen die we intersekse noemen. Als je over dat onderwerp meer wil weten, kijk dan eens naar onderstaande websites:
Marrit Boekhout
Marrit is verloskundige van beroep en schrijft eens in de zoveel tijd samen met Linda een artikel over alles wat met seksualiteit te maken kan hebben. Heb je vragen specifiek over het artikel, mail dan naar marrit.boekhout@seksualiteitsbureau.nl heb je andere vragen over seksualiteit, de liefde, relaties neem dan contact op met Linda via Bureau Liefdeszaken of het Seksualiteitsbureau (zie contactpagina).